Behandeling prostaatkanker

Behandelingen voor prostaatkanker

De aard van de behandeling van prostaatkanker kan sterk variëren, van niets doen en ‘active surveillance’ tot een verwijdering van de prostaat. Dit hangt af van de het soort tumor en de mate waarin deze gevorderd is.

De uroloog stelt hiervoor het graad van de tumor en de zogenaamde Gleason score vast. Lees meer over de gradering van prostaatkanker >

Waakzaam afwachten

De belangrijkste behandeling van prostaatkanker is niets doen. De ontwikkeling van prostaatkanker is immers zeer langzaam en de meeste mannen hebben er ook geen last van. Een operatieve behandeling kan echter ingrijpende bijwerkingen hebben, zoals impotentie of incontinentie.

Zeker bij mannen bij wie op gevorderde leeftijd prostaatkanker wordt vastgesteld (boven de 70 jaar) is behandeling vaak niet nodig. Zij zullen (jaren later) wel met prostaatkanker overlijden, maar niet áán prostaatkanker.

Actieve surveillance

Voor bepaalde patiënten, bij wie de diagnose van een niet agressief beginnend prostaatcarcinoom wordt gesteld, hoeft er eigenlijk geen behandeling te volgen. Deze patiënten worden dan in een zogenaamd actief bewakingsprotocol (‘active surveillance’) opgenomen.

Ervaring leert dat bijna 50% van de mannen bij wie prostaatkanker is vastgesteld, in aanmerking komen voor een ‘active surveillance’ protocol. Dit betekent dat zij na de diagnose geen enkele behandeling krijgen, niet worden geopereerd en niet hoeven te worden bestraald.

Zij worden wel nauwlettend – aanvankelijk om de 3 tot 6 maanden en later jaarlijks – gecontroleerd. Deze controle bestaat uit een bloedafname (voor controle van PSA), een algemeen lichamelijk onderzoek en zo nodig een echografisch onderzoek van de prostaat. Lees meer over ‘active surveillance’ >

Prostaat verwijderen: een operatieve ingreep

Bij een prostaatkanker waarvan is vastgesteld dat deze moet worden behandeld en die beperkt is tot de prostaat, dus niet uitgezaaid, is een operatieve verwijdering van de prostaat (prostatectomie) de meest toegepaste ingreep. De prostaat is een belangrijk orgaan, maar kan ook zonder al te nadelige gevolgen verwijderd worden, en daarmee is de kanker ook meteen verdwenen. Er zijn 3 vormen van operatieve inngreep.

Prostaat verwijdering in 3 vormen

 

Open buik prostatectomie

Hierbij wordt met een traditionele chirurgische ingreep via een snede in de buikwand de prostaat verwijderd. Dit is de oudste en meest ingrijpende operatie en wordt in feite niet vaak meer toegepast.

Laparoscopische prostatectomie

Dit is verwijdering van de prostaat via een kijkoperatie. De chirurg maakt een aantal kleine sneden in de buik en kan met apparatuur aan de uiteinden van de laparoscopen de prostaat verwijderen.

RALP: robot-geassisteerde laparoscopische prostatectomie

Deze methode, ook wel RALP genoemd naar de Engelse afkorting, is gelijk aan de laparoscopische prostatectomie, alleen worden de laparoscopen aangedreven door kleine motoren, die worden bediend door een uroloog die op een meer ontspannen manier en met veel betere beelden kan werken, en dus makkelijker de ingreep kan uitvoeren.

De verschillen

Alle drie deze methoden zijn in feite nagenoeg even effectief in het verwijderen van de prostaat en de prostaatkanker. Dit wordt vastgesteld na de operatie door een laboratorium analyse van de ‘snijvlakken’, waar de prostaat is losgesneden. Als de snijvlakken schoon zijn (er worden geen kankercellen op aangetroffen), dan is de kans zeer groot dat de prostaatkanker volledig is verwijderd.

De vormen van ingreep verschillen wel enigszins in het voorkomen van complicaties, waarbij de belangrijkste zijn incontinentie en impotentie. Dit omdat de chirurg moet snijden vlak bij de zenuwbanen naar de penis. Met name de open buik operatie geeft meer complicaties, de RALP beduidend minder.

Bestraling

Een alternatief op prostaatverwijdering is radiotherapie (bestraling). Dit kan op twee manieren: externe bestraling of interne bestraling (Brachytherapie).

Brachytherapie

Brachytherapie is een inwendige behandeling waarbij radioactief materiaal wordt ingebracht in de prostaat, dat vandaaruit de kankercellen bestraalt. Het wordt meest toegepast bij mannen die om diverse redenen niet operatief behandeld kunnen worden, bijvoorbeeld omdat ze niet veilig onder narcose kunnen.

Het nadeel van brachytherapie is een kans op proctitis, een ontsteking van de endeldarm. Bij bestraling is de kans op incontinentie beduidend minder dan bij prostaatverwijdering. Wel kunnen er geregeld plasklachten optreden en de kans op impotentie is met name bij externe bestraling wat groter dan bij een prostaatverwijdering.

Onafhankelijk advies

Bij Andros worden geen operatieve ingrepen noch bestraling uitgevoerd. Dat stelt de Andros urologen in staat om onafhankelijk, zonder enige druk om een operatiekamer ‘te vullen’, het juiste moment van behandeling vast te stellen, en de juiste behandeling. Wel weten de urologen voor elk gebied in Nederland waar ingrepen, als zij nodig zijn, het beste kunnen worden uitgevoerd.

 

Maak een afspraak

Het ZKN-keurmerk garandeert kwaliteit, professionaliteit, veiligheid en hygiëne met onafhankelijke toetsingen.

Artsenblog

Vasectomie en prostaatkanker

Ik herinner me nog goed dat de urologenwereld op zijn kop werd gezet toen Giovanucci, een Amerikaanse epidemioloog en coauteur in 1993 een studie publiceerde waarin een verband werd aangetoond tussen het ontstaan van prostaatkanker en een eerdere vasectomie, toegepast... Lees verder

EAU standpunten betreffende prostaatkanker screening

In het meinummer van het wetenschappelijke tijdschrift European Urology dat uitgegeven wordt door de EAU (European Association of Urology) is een belangrijk artikel  verschenen dat nieuwe standpunten weergeeft ter attentie van de screening voor prostaatkanker met PSA... Lees verder

Algoritme berekent aanwezigheid en agressiviteit van prostaattumor

Een computerprogramma dat MRI-beelden analyseert, kan de aanwezigheid en zelfs de agressiviteit van een prostaattumor betrouwbaar in kaart brengen. Dat schrijven onderzoekers van het Radboudumc met internationale collega’s in het wetenschappelijke tijdschrift... Lees verder

Prostaatbiopsie bij Andros

Eind 2015 startte Andros met een eigen centrum voor diagnostiek voor prostaatkanker. Prostaatkanker is immers de meest voorkomende kwaadaardige aandoening bij de man en de tweede doodsoorzaak aan kanker bij de man. Prostaatkanker Jaarlijks sterven in Nederland meer... Lees verder

Kurkuma en borstkanker

Recent schreef ik in de Andros nieuwsbrief een stukje over Kurkuma en kanker. Hierin was de conclusie: “Baat het niet dan schaadt het niet”. Dit had vooral betrekking op urologische kankers in het algemeen en prostaatkanker in het bijzonder. Dit zijn de onderwerpen... Lees verder

Radicale prostaatverwijdering vergeleken met afwachten bij gelokaliseerd prostaatkanker

Volgens de World Health Organisation (WHO) worden er jaarlijks meer dan 1.2 miljoen nieuwe gevallen van prostaatkanker ontdekt en sterven er eveneens jaarlijks 350.000 mannen aan deze ziekte. Het betreft hier getallen van 2018. Ontwikkeling en diagnose In de Verenigde... Lees verder

Kurkuma en kanker

Kurkuma (of koenjit) is een plantaardig product dat wordt gewonnen uit de wortels van een plant die behoort tot de gemberfamilie (Curcuma Longa). Al duizenden jaren worden er geneeskundige eigenschappen aan deze stof toegeschreven. De stof komt veel voor in Aziatische... Lees verder

Onderzoek naar prostaatkanker en verrijkte voeding

Onderzoekers van de Erasmus MC bestuderen de invloed van speciaal gekweekte groentes en fruit op langzaam groeiende prostaatkanker. DUOS besteedde vorig jaar al aandacht aan deze studie (lees: Start voedingsstudie speciaal ontwikkelde versproducten) die inmiddels nog... Lees verder

Gefermenteerde melkproducten en kanker

Gefermenteerde melkproducten zijn producten die micro-organismen bevatten. Voornamelijk melkzuurbacteriën die lactose omzetten in lactaatzuur. Voorbeelden van gefermenteerde melkproducten zijn yoghurt en diverse vormen van kaas. Aan deze micro-organismen worden... Lees verder

Waarom wordt er in ziekenhuizen nog steeds een traditionele prostaatbiopsie afgenomen?

Waarom wordt er in ziekenhuizen nog steeds een traditionele prostaatbiopsie afgenomen? Ik hoor nog steeds vaak mannen om me heen die een “gewone” biopsie van de prostaat krijgen. Bij Andros kreeg ik jaren geleden al een MRI en een fusie-biopsie. Waarom zijn... Lees verder

Blijf op de hoogte en schrijf u in voor de nieuwsbrief